นัดหมายล่วงหน้า

(คลินิกเปิดบริการทุกวัน 10:00-20:00 น.)

ผ่าฟันคุด-(2)

“ฟันคุด” (Wisdom Teeth) คือ ฟันกรามซี่สุดท้าย (ซี่ที่ 3) ซึ่งปกติจะขึ้นในช่วงวัยรุ่นตอนปลายจนถึงช่วงอายุ 20 ปีต้นๆ โดยปกติคนส่วนใหญ่มีฟันคุดทั้งหมด 4 ซี่ (ด้านบนซ้าย บนขวา ล่างซ้าย และล่างขวา)

การถอนฟันคุดและผ่าฟันคุดต่างกันอย่างไร?

ฟันคุดอาจทำให้เหงือกและอวัยวะโดยรอบอักเสบหรือติดเชื้อได้ ซึ่งเป็นที่มาของอาการปวดฟันคุด กรณีขากรรไกรมีพื้นที่ไม่พอให้ฟันคุดขึ้นได้ตามปกติ หรือฟันคุดขึ้นในตำแหน่งและมุมที่ไปชนกับฟันซี่อื่น ก็จะทำให้เกิดปัญหาขึ้นได้เช่นกัน นอกจากนี้ ฟันคุดยังทำความสะอาดได้ยาก ทันตแพทย์จึงมักแนะนำให้ผ่าหรือถอนฟันคุดออก ถึงแม้จะไม่มีอาการปวดฟันคุดก็ตาม ซึ่งจะมีความแตกต่าง ความยาก ค่าใช้จ่าย รวมถึงผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นก็แตกต่างกัน

สาเหตุของการเกิดฟันคุด

เนื่องจากระบบการบดเคี้ยวอาหารได้รับการพัฒนาให้กินอาหารได้ดีขึ้น ขนาดของกระดูกขากรรไกรจึงเล็กลงเรื่อยๆ ทำให้ฟันคุด ซึ่งเป็นฟันกรามซี่สุดท้ายที่มีขนาดใหญ่ที่สุดไม่มีพื้นที่พอที่จะขึ้นได้อย่างปกติ จนเป็นสาเหตุที่เราต้องมาผ่าฟันคุดกันในทุกวันนี้

ผ่าตัดฟันคุดน่ากลัวและอันตรายหรือไม่?

อันตรายจากการผ่าฟันคุดนั้นอยู่ในระดับต่ำ หากฟันคุดอยู่ในตำแหน่งผิดปกติ อยู่ลึกมาก หรือมีการอักเสบติดเชื้อร่วมด้วย ก็จะทำให้การผ่าฟันคุดมีความซับซ้อน ใช้เวลานาน และอาจเพิ่มโอกาสในการเกิดผลข้างเคียงขึ้นได้

หากทันตแพทย์แนะนำให้คุณผ่าฟันคุด แสดงว่าทันตแพทย์พิจารณาแล้วว่าเกิดประโยชน์ที่ได้มากกว่าความเสี่ยงในการเกิดอันตราย และถึงแม้จะเกิดผลข้างเคียงขึ้น ส่วนใหญ่จะสามารถแก้ไขได้ และเป็นอยู่เพียงชั่วคราว อันตรายและผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นได้คือ เลือดออก ภาวะ Dry Socket การอักเสบติดเชื้อ และการบาดเจ็บต่อเส้นประสาท ซึ่งการรักษาขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของทันแพทย์เฉพาะทาง

อาการฟันคุดแบบไหนที่ควรผ่าฟันคุด?

ส่วนใหญ่แล้ว ฟันคุดมักโผล่ขึ้นในวัยรุ่นตอนปลายจนถึงช่วงต้นของวัยผู้ใหญ่หรือวัยทำงานซึ่งคนไข้บางรายอาจจะไม่มีอาการอะไรแสดงออกมาเลย หรือบางคนอาจมีอาการดังต่อไปนี้เกิดขึ้น

  • ✦ ปวดตึง อักเสบ และอาจมีเลือดออกบริเวณเหงือก เนื่องจากเป็นโรคปริทันต์

  • ✦ เหงือกบวม บางครั้งอาจบวมไปถึงแก้มหรือกราม ซึ่งเป็นผลจากการอักเสบหรือติดเชื้อ

  • ✦ ปวดบริเวณขากรรไกร

  • ✦ ฟันผุ เนื่องจากการแปรงฟัน และการใช้ไหมขัดฟันยากกว่าปกติ

  • ✦ การรับรส และลมปากมีกลิ่นผิดปกติ เพราะเศษอาหารเข้าไปติดในบริเวณที่ทำความสะอาดยาก

  • ✦ อ้าปากลำบาก เจ็บเวลาอ้าปาก กรณีอาการบวมอักเสบลุกลามออกมานอกช่องปาก

ทำไมต้องผ่าฟันคุด
  • 1. เหงือกอักเสบ บริเวณรอบฟันคุดมีเศษอาหารติดได้ง่าย ทำให้เกิดอาการอักเสบตามมา

  • 2. ฟันผุ เมื่อไม่สามารถทำความสะอาดได้สะดวก ฟันคุดจึงมักจะผุได้ง่าย

  • 3. เกิดถุงน้ำ Cyst รอบฟันคุด สามารถทำลายเหงือกและกระดูกบริเวณใกล้เคียงได้

ผ่าฟันคุดเจ็บมากหรือไม่ กี่วันถึงจะหาย?

ในความเป็นจริงแล้ว คนไข้ส่วนใหญ่บอกว่าการผ่าฟันคุดนั้นไม่เจ็บมากอย่างที่คิด ก่อนผ่าฟันคุดจะรู้สึกเจ็บเล็กน้อยตอนทันตแพทย์ฉีดยาชาให้ หลังจากนั้นจะรู้สึกแค่ตึงๆ นิดหน่อยเท่านั้น ซึ่งเจ็บน้อยกว่าเมื่อเปรียบเทียบกับความเจ็บปวด และผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นเมื่อฟันคุดซี่นั้นมีปัญหา

การรักษาผ่าฟันคุดอยู่ภายใต้การดูแลของทันตแพทย์เฉพาะทางที่มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญ ดังนั้นหลังผ่าฟันคุดอาการจะดีขึ้นภายในระยะเวลา 1 สัปดาห์ โดย 2-3 วันแรก เหงือกจะบวม ทำให้รู้สึกปวด รับประทานอาหารได้ลำบาก ทันตแพทย์แนะนำให้หยุดพักผ่อนอยู่ที่บ้าน หลังจากนั้นเมื่อรับประทานอาหารได้ดีขึ้น และแผลเริ่มหาย อาการต่างๆ จะค่อยๆ ดีขึ้น หากทันตแพทย์เย็บแผลเอาไว้ จะต้องไม่ลืมมาตัดไหมตามนัดที่ประมาณ 7-10 วันหลังจากผ่าฟันคุด

การเตรียมตัวก่อนผ่าฟันคุด
  • 1. ลางานหรือลาเรียนไว้ล่วงหน้า หลังจากผ่าฟันคุด คนไข้อาจจะยังรู้สึกปวด บวม และในบางครั้งยาชาอาจออกฤทธิ์ได้ถึง 12-24 ชม. ฉะนั้นควรพักผ่อนอย่างน้อย 1-2 วันที่บ้านให้หายดีก่อน

  • 2. นั่งรถหรือหาคนรับ-ส่ง หลังผ่าฟันคุด คนไข้อาจจะรู้สึกตึงและต้องการการพักผ่อน คงไม่ใช่เรื่องดีแน่หากคนไข้ต้องขับรถกลับเอง ทันตแพทย์แนะนำให้มีคนขับรถมารับคนไข้ หรือใช้บริการแท็กซี่จะดีกว่า

  • 3. รับประทานยาตามคำแนะนำ ก่อนผ่าฟันคุด คนไข้ควร ‘หยุดยา’ หรือ ‘กินยา’ บางตัวตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด คนไข้จะต้องบอกประวัติการรับประทานยาทั้งหมดให้ทันตแพทย์ทราบ โดยเฉพาะยาที่รบกวนการแข็งตัวของเลือด

  • 4. เตรียมอาหารอ่อนๆ ไว้ อาการปวดตึงหลังผ่าฟันคุดมักเป็นอยู่นาน 1-2 วัน และคนไข้อาจรู้สึกไม่อยากออกไปไหน จึงเป็นการดีกว่าถ้าคนไข้จะเตรียมอาหารอ่อนๆ ที่ทานได้โดยไม่ต้องออกแรงเคี้ยวมาก เช่น โจ๊ก ข้าวต้ม พุดดิ้ง ซุป หรือโยเกิร์ต

  • 5. คำแนะนำอื่นๆ เพิ่มเติม ก่อนผ่าฟันคุด ,นอนพักผ่อนให้เพียงพอ อย่างน้อย 8 ชม. ก่อนผ่าฟันคุด, สวมใส่ชุดสบายๆ ไม่รัด ถ้าคนไข้ผมยาว ทันตแพทย์แนะนำให้มัดรวบผมไว้ด้านหลังให้เรียบร้อย, หลีกเลี่ยงการใส่เครื่องประดับ การแต่งหน้า ทาลิปสติก